Súblimatvatn (brot)

 

Tíminn og vatnið eftir Eirík Örn Norðdahl

 

 

 

súb|límat·vatn HK
eðlisfræði/efnafræði
• 0,1% vatnsupplausn af merkúríklóríði, áður notað til handþvotta og dauðhreinsunar á húð, gálaus notkun veldur eitrun (kvikasilfurseitrun)

Tölvuorðabókin – útgáfa 6.0a

„Í Tímanum og vatninu er bent á leið sem farin verður um ófyrirsjáanlega framtíð í íslenzkri ljóðlist."
Matthías Johannessen – Hugleiðingar og viðtöl - 1963

„Til að eiga sér lifandi samfélag er ekki nóg að búa afskekkt hér á útkjálka alheimsins, og halda það sé eðlilegt að annað hvert ljóðskáld sé enn að reyna að yrkja upp Stein Steinarr."
Eiríkur Örn Norðdahl – Nýhil.org - 2004

„Mér er ekki skemmt, útúrsnúningar og vanhelgun eru stórlega ofmetin fyrirbæri og löngu komin úr tísku. þ.e. hugmyndin og framkvæmdin eru aldrei annað en ábending um möguleika og eins og öllu sæmilega vel gefnu fólki þarf nú ekki að benda okkur oft á sama hlutinn."
Þór Steinarsson – kommunan.is/asgeir

Í þriðja erindi samsamar ljóðmælandinn sig Júdasi Ískaríót

Gagnsæjum mjúkum gel-hylkjum
flýgur tíminn áfram og teymir mig á eftir sér
með ljósnæmu viðnámi sínu.

Hin hnoðandi þjöppun
þegar hugurinn flýgur á undan manni sjálfum
nær engri átt.

Handan blóðþyrstra píranafiska
hinna brennandi siðferðisspurninga
vex sölumaður dauðans.

Á hornréttum fallmyndum af reglulegum rúmfræðilegum frumformum
milli langhliðar þríhyrningsins og fæðu keilunnar
vex hið hvíta gegnjúðska mannkyn.

2X2. vers

Bára, er molnar
ofaná koparfarfaðri eyðimörk.

Andvari, er geysist
innanum hafdjúpslitað hey.
Blómstur, er sálaðist.

Mín sjálfsvera kastaði grjóti
að mjallarljósu steinþili,
ok grjótið skríkti.

9. erindisleysa

Ég var reigðir fætur,
ég var ljósrautt gagnauga,
ég var svartar iljar.

Og dauði minn rauk af stað
eins og ferkantaður seðill,
sem fellur til jarðar.

Og tímaleysið birtist,
eins og þurrir hvarmar, sem rísa
af svörtum iljum.

Tíunda færsla

Þaðan sem ég er, hérna, eða héðan réttara sagt, úr mér eða frá mér, jafnvel innan úr mér – héðan og framan í þig, að andlitinu á þér, úr sem sagt mér í munninn á þér, er ókortlagður og ómalbikaður útsjór þar sem ekki er að finna neinar götur, götuljós, sebrabrautir, eða annað slíkt sem getur hjálpað manni að rata.

En það sem mig dreymdi þegar ég svaf, sem sjálfsagt er einhver tegund túlkunar á sálarlífi mínu, því sem býr innra með mér og mig, já, langar í, og það segir sjálfsagt eitthvað um mig þó það komi því kannski ekki við sem ég er að reyna að segja, sem er eitthvað á þá leið að það sem mig dreymdi hafi verið í ljósum logum, eða, nei ekki alveg, meira kannski glansandi langt ofan í öldu sem var öll á iði og þar fyrir neðan var allt líka sofandi.

Og mér leið geðveikt illa en fannst ég ekki geta sagt þér það en þú tókst samt eftir því á endanum hvað mér leið geðveikt illa, eins og blúsaður sjór lengst í burtu.

Færri og færri orð

1.

Niðurstöður 1 - 10

af um það bil 288.000

fyrir „time is like the water“.

(0,24 sekúndur)

2.

Niðurstöður 1 - 10

af um það bil 5.850

fyrir „le temps comme l'eau“.

(0,34 sekúndur)

3.

Niðurstöður 1 - 10

af um það bil 591

fyrir „tíminn er eins og vatnið“.

(0,61 sekúndur)

4.

Engin skjöl fundust með leitarstrengnum – „die Zeit ist wie das Wasser“.

Uppástungur:

Athugaðu hvort að öll orðin séu skrifuð rétt.

Prófaðu að nota önnur leitarorð.

Prófaðu að nota víðtækari leitarorð.

Teaming of what, Ned?

Teaming Erin, so what, Ned?
A vat, Ned, heir called a duped
insect, wit and means howls.

Oct-teaming her insect mend,
simmer meow love of what knee noon
hummer ‘til howls.

Oct-teaming of what, Ned?
Renal weightlessed tell third door
in eve whit and means howls.

Tíðin ok vattnet

Tíðin er sem vattnet
ok vattnet er kalt ok djúpt
sem mitt eigið jag.

Ok tíðin er sem ein bíld
sköpuð boða með vattnets
ok mínum pensildrag.

Ok tíðin ok vattnet
forrennur vegglaust
í mitt eigið jag.

TIL BAKA

Vitastol (brot)

„Write home, wreak havoc.“
- Ron Silliman; Tjanting

„Vi stoler for ofte på vitenskapen, og ikke nok på tro og følelser.“
– Úr skýrslunni Undersøkelse om verdier, natur og miljø 2000 eftir Kristinu Stølsbotn sem gefin var út af Norsk samfunnsvitenskapelig datatjeneste

 

 

 

 

 

 

 

 

[nafnlaust]

I

Blóð sem vellur
bullsýður að flæða

upp samansaumuð sköp
yfir flaðrandi blaut geirvartnablóm

Hann:
Klámkjaftur úr Dickens
á kenndiríi

Hún:
Reykvískur sleikipinni
vor
og vöxturinn eftir því

II

Þagnar í orðahríðinni
þekktur málshákur

dregur gluggatjöldin fyrir
girðir niður buxurnar
og talar við sjálfan sig

III

Að fara upp sköp einnar konu
er eins og að koma út úr annarri
að finna nýjan nafla til að hringla í
klóra sér far, gera sér hreiður í sárinu

Eitt brjóst tvö brjóst
nafli og sköp

Þetta líffæri er eins og Cadillac!
Þetta líffæri er eins og útihátíð!

Ný hálstök nýir snípaleikir
vasabilljard með tröllabelli
og kuntan nær honum upp í haus.

IV

Með titrara í rassinum
til að líða betur

Klappar blómunum á bakið
sofnar frjóofnæminu
sofnar sjálfur
sofnar.

V

Blóð sem vellur
upp samansaumuð sköp
bullsýður að flæða
upp samansaumuð sköp
blóð sem flæðir
upp samansaumuð sköp
tröllaballar blóð
upp samansaumuð sköp.

Höpöhöpö Böks

Köld öld Böks mjög örg.
Ölböl örlög Böks!
Sök Böks kvöl öll kvöld.
Öll göt Gvöðs köld.

Ör hönd Böks sökk,
gjör mörg lönd rök
hönd Böks sökk gröð,
Örg: "Ööööh... Bök!"

Frönsk mön öll hözl Böks.
Rök mök gjör Bök börn.
Börn Böks ör, frökk:
Örn, Ösp, Björn, Björg.

Fökk Bök! Böks sök!
Sölt höf Böks röff
Brött fjöll kjörlönd Böks
Kjörfög Böks frökk stönt.

Mörbörn fjörstöð Böks:
Ösp gjör fönn; Björg gjör stönt;
Sönglög Björns öll böst;
Örn gjör öll lök rök.

För Böks sönn, löng.
Böks höfn löt vör.
Þökk, Gvöð! Römm gjöf:
Gjör Böks tölt ört.

Tölt Bök, tölt, för hröð.
Stökk Bök, stökk, gjör för
Böks fjörför, gjör tök Böks hörð;
flöt Böks jörð gjör stökkför töff.

Böks stöff: Rör, hörslör, gjörð;
Böks rör mjög, mjög löng;
Hörslör Böks gjör hörför;
Gjörð Böks, örlög Böks.

Stök mjöðm Böks hölt,
öxl Böks hörð, tönn Böks skökk,
Böks sköp rök, gröð mök Böks
gjör Bök röff örlög; fökk röff örlög!

Kjöt Böks stökk!; löng stökk kjöts!,
Böks kjöt gjör Böks tögg mjög töff,
öl Böks gjör mön ör, stöff Böks gjör fjör.
Töff, töff, töff! Töff, töff, töff!

 

 

Snurvoðin snýst á veggjunum

 

I

stingandi aldinvöðlum tindrandi gaffaltindum syngjandi söngvana gleðisöngvana jólalögin glöggina og þig; glöggina og mig; afturbatapíkur og stingandi strá með stáltaugar taugastrá með stingandi sálir hriplekar í brandbikar fjandvina fyrir andlitin hlandlituð í stjór og bak;

lunningin hlunnindalaus laflaus og bátsverjinn allslaus eða hauslaus með hlandlitið límt á andlitið svo grefur í strjúpsárinu og ágerast ígerðir afstrammaðir útlimir og inngrónar aflimaðar fingurbjargir bjarglausir bjarghringir gáskafullra finngálkna;

eftirleiðis krjúpandi áleiðis eða svoleiðis fyrir fríkadellur og maríubænir lifir ekki á eilífðinni einni saman í eilífðinni einni saman

II

stafsettur og stjaksettur og standsettur órétti beittur ólíkindageltur eftir hálmstráum blánáum og álgráum algrímum grátandi í hálsakotum og hálsakökkum óbilandi ístöðuleysi ergelsis andskotans hringaná gráttekki syngdekki áttekki valbrá eða baldursbrá og grynningar, stinningar- og blóðþynningarlyf;

segðu það með seglum og öllum í blindandi hlíðinni niður urðir með grjótum ofaní gjótur bárujárnsþaka mænustunginn og niðursokkinn hliðar saman á undursaman yndislegan máta pótintáta án þess að gráta í hnútuköstum og hnísuköstulum snurvoðin snýst á veggjunum snarstoppar ískrandi

TIL BAKA

Síðasti liðhlaupi þorskastríðsins (brot)

Formáli

Eitt sinn fyrir margt löngu síðan á skeri langt langt í burtu háðu tvö mikilfenglegustu stórveldi 20. aldarinnar landamærastríð þar sem hvergi var að finna land undir fæti. Þetta var hið svonefnda Þorskastríð, og víglínan lá 200 mílum utan við Íslandsstrendur. Stórveldin sem mættust í stríði þessu voru heimsveldi Breta annars vegar – sem knésett hafði heilu menningarheimana í Afríku og Asíu – og Ljónshjartað Guðmundur Skipherra Kjærnested hins vegar. Geysistór herskip Breta stímdu af dæmalausri fordild öllum sínum hnútum á íslenska skítakoppa, sem áttu oft mótorum sínum fjör að launa. Það var ekki sjaldgæf sjón á íslenskum miðum í þá daga að nefndur Skipherra Kjærnested stæði í stafni með hvítfyssandi öldurnar í fangið, tvíhleypta haglabyssu í mót öllum fallbyssum breska konungsveldisins, beinn í baki eins og það lægi gormur upp hrygginn á honum meðan svitinn seitlaði niður læri og kálfa. En Ljónshjartað Guðmundur Skipherra Kjærnested barðist ekki einsamall. Að baki honum stóð fjöldinn allur af íslenskum valmennum. Piltar þessir voru meitlaðir úr íslensku hálendi, hertir af árhundruðasulti og veðravítum slíkum að furðum mátti sæta að þeir hefðu yfir höfuð komist í heiminn, fæddir af íslenskum valkyrjum um samanfrosin sköp milljón formæðra. Í æfingabúðum þessara stríðsmanna andans og vambarinnar voru fjörulallar snúnir til jarðar, tröllkerlingum hrint fram af björgum, vættir kveðnar niður með kynngimögnuðum kjafthætti, Skaftáreldar kæfðir í súr, móðuharðindum ræskt upp úr kokinu og siglt um á baki Andskotans líkt og Sæmundur forðum. Þessir piltar höfðu brotið upp lása Læðings, tunglið stóð blóðrautt og hreyfingarlaust á himni – elstu menn gátu ekki betur séð en hér væru spádómar eldri landsbyggðar að rætast.

Úr Þorskastríðinu var einn liðhlaupi. Þetta er saga hans.

II

Hann sat við morgunverðarborðið og velti fyrir sér stríðinu þegar hann afréð loks, í eitt skipti fyrir öll, að fara ekki. Hann hafði sett á sig kaskeitið um leið og hann vaknaði en tók það af sér og lagði frá sér á borðið við hliðina á smjörbakkanum. Það hóf að surga í útvarpinu þegar hann teygði sig í derið og þegar kaskeitið hafði svifið í gegnum loftið og lent á borðinu heyrðist ekki lengur í músíkinni fyrir truflunum. Á bakvið suðið var Gerður G. Bjarklind og lagið sem hún hafði verið að leika. Það hét eitthvað í líkingu við „Saman tvö yfir Rio Grande“ og minnti hann á það þegar hann hafði pínulítill pjakkur verið í réttum og riðið einni rollunni yfir á sem var varla nema lækjarspræna og nefndist Alveðra. Hann tók upp kaskeitið. Gerður og lagið stungu sér út á milli skýjanna; ástríðufullir mexíkólúðrar báru lungum fagurt vitni og ofvaxin hjörtun börðu bumbur. Hann hélt kaskeitinu yfir morgunverðarborðinu um skamma stund án þess að vita fyrir sitt litla líf hvar hann átt að leggja það frá sér. Loks afréð hann að setja það aftur á höfuðið, en lofaði sjálfum sér í sömu mund að það þýddi ekki að hann ætlaði í stríðið.



XII

„Hífopp,“ æpti kallinn – piltarnir læstu krumlunum um trollið og drógu berhent upp úr hafinu metafla af hungruðum breskum börnum. Þau voru blá um varirnar og saltbrunnin í framan. Augun voru harðger – þetta voru engir vesalingar þó húðin væri losaraleg á berum beinagrindum – og fingurnir voru sigghlaðnir langleiðina upp á olnboga. Það var engum heiglum hent að verka þessa mögru skrokka svo úr þeim fengist varningur sem selja mætti í landi, fyrir sæmilegan pening ef heppnin væri með í för. En þetta voru heldur engir venjulegir sjóræflar sem verkuðu, eins og sagt hefur verið frá, heldur hið vaskasta kyn Íslands, stafnmenn barðir til verka frá fyrsta degi og viljugir andans menn. Það varð vitum þeirra til velgengni að breskum börnum blæddi ekki.

XXI

„Föðurland vort hálft er hafið, helgað margra feðra dáð“ syngja þúsund þorskar og þúsund vaskir piltar í fimmundaðri útsetningu sem enginn man lengur hver skráði en er meitluð í fjörugrjót þjóðarinnar, einn-tveir-þrír-fjór, dirrindí og hoppsasa og sjúddirarírei, í stoltum fleyjum stórsjónum á, hönd í hönd í stjór og bak og ástkær fósturjörð þar til hávaðinn verður slíkur að það líður yfir landvættina rétt nógu lengi til að þúsund torfur þorska skjóti sér framhjá annars vökulum augum landsteinanna varðmanna. Mansöngvar manlausra vígamanna sem sigla um eilífan aldur og kunna þá listir einar að sakna og stíga ölduna: „Vígi og skjöldur vertu þeim, sem vinda upp hin hvítu tröf. Drottinn! Þinnar ástar óður endurhljómi um jörð og höf!“

XXIX

Þúsund þorskar stinga tungunni ofaní Ísafjarðardjúp svo titra grannir broddar á löngum tungum, stinnast hvítnandi hnefar og brýnast hertir oddar, munnholin fyllast af þangvöfðu brimsöltu smágrjóti, harðfiskhjallar á flotholtum dúa inni á fjörðunum og þorskeldiskvíarnar iða svo myndast svelgir og ofan af fjöllunum er eins og firðirnir séu fullir af sjóðandi pottum og bubblandi hraðsuðukötlum, kjaftforum vestfirskum uppreisnargjörnum heimalningsþorski sem séð hefur myndir af stórum heimum og myndað hefur sér stóra drauma í litlum brothættum brjóskhöfðum, stóra drauma um að sporðreisa stóra heima, sporðrenna stórum heimum með sporðaköstum í skýjaborgasporðakastölum.

XL

„Kannastu við þennan dreng?“ sagði ljónshjartað Guðmundur Skipherra Ljónshjarta Kjærnested og púaði pípuna. „Hann er aumingi,“ bætti hann við, eins og til útskýringar. Flotamálaráðherra virti myndina fyrir sér. Maðurinn á myndinni virtist vera farinn að nálgast þrítugt þó enn væri nokkur barnafita framan í honum. Hann var glaðlegur eins og hann hefði of gaman af því að horfa á sjónvarpið. Kanasjónvarpið. I love Lucy og Bonanza. Tungllendinguna. Morðið á John F. Kennedy. Roy Rogers. Flotamálaráðherra bankaði hnúanum í borðið, ekki eins og hann æskti neins heldur var þetta einfaldlega kækur sem hann mátti berjast við þegar hann fór hjá sér. Hugurinn hafði reikað frá ljósmyndinni. Hann hafði fengið titillagið úr Bonanza á heilann og það lagðist svo þétt yfir Þjóðhvöt að vart mátti sjá á milli hvaða tónar voru amerískir og hverjir íslenskir. Skipherrann beið viðbragða, það vissi flotamálaráðherra mæta vel, en af einhverjum orsökum gat hann engan veginn fest hugann við það verkefni að greina myndina. Hún var svarthvít og minnti hann á Kanasjónvarpið. „Er þetta Íslendingur?“ spurði hann loks. „Það eru einhver áhöld um það. En jú, hann fæddist víst innan landsteinanna, þótt bæði sé hann drottinssvikari og landráðamaður.“

XLI

Þegar svefninn sækir á liðhlaupann skjögrar hann á staðnum í djúpum moldarsporum mýrlendum, vegur salt á löngum fótleggjunum með nefið ýmist í loftinu eða jörðinni sýgur gróin upp í nasirnar og fleygir þeim út í veröldina með snöggum hnakkakippum samfara heljarinnar fnæsi – liðhlaupanum hleypur roði í kinnar og dökkbláar hálsæðarnar þrýstast út á meðan það smám saman líður yfir hann. Hann fellur til jarðar, setur stút á munninn og leggur varirnar að moldinni. Þegar hann loks sofnar rís honum hold, snýr sér á bakið og fær 10 sentilítra sáðlát upp í loftið eins og gosbrunnur.

XLVI

Hjóla í hringi hvor á sínu einhjólinu, Guðmundur Skipherra Ljónshjarta Kjærnested á eftir þessum einasta einmana liðhlaupa þorskastríðsins á Austurvelli með höfuðið upp úr táragasmistrinu. Skipherrann á reynsluna fram yfir liðhlaupann sem keppist yfir allar tegundir hindrana – grindur, brunna, rjóður, útigangsmenn og lögregluþjóna – á hugleysinu einu saman. „Þér nöðrukyn!“ rymur Skipherrann svo gangstéttirnar ganga upp af jörðinni og ánamaðkarnir hraða sér óttaslegnir neðar nær kviku jarðar. „Vér nöðrukyn,“ jarmar raggeitin storkandi á móti með vott af skensi í öllum sínum talblöðrum og barkakýlum. Í bakgrunni ómar austur-evrópsk sígaunamúsík eins og spiluð á lírukassa af sjálfum lírukassaapanum, meðan íslenska þjóðin, forhert í frosnum klofum mæðra sinna, dansar íslenskan sveitaballakonga í gegnum hjarta brennandi miðbæjar.

TIL BAKA